09Unutrašnji zalivNa kraju zaliva
Risan. Najstariji grad zaliva.
Mnogo prije Kotora i Perasta postojao je Rizon — utvrđenje ilirske kraljice Teute, pa rimski grad čija vila i danas čuva podove od mozaika. Danas je to tihi kutak Boke, na kraju zaliva u kom se ogledaju planine.
Rizon, Risinijum, Risan
Kraljičino utvrđenje, rimski san.
Rizon je najstariji grad u Boki Kotorskoj: grčki pisci ga pominju već u 4. vijeku prije nove ere, a u antici je po njemu ime nosio cijeli zaliv — Rizonski zaliv. Bio je kraljevski grad Ilira: 229. godine prije nove ere, poražena od Rima, kraljica Teuta se povukla ovdje, u mali ali dobro utvrđen grad na kraju zaliva.
Pod Rimom, Risinijum je postao grad rimskih građana i procvjetao u 1. i 2. vijeku, kad su bogate porodice gradile vile uz vodu. Jedna od njih, iz 2. vijeka, pronađena je 1930. usred današnjeg grada, a podovi su joj sačuvani: ćilimi od sitnog kamenja u geometrijskim šarama, rozete i cvijeće — i, u prostoriji koja je vjerovatno bila spavaća soba, Hipnos, bog sna.
Onda je grad utihnuo. Do 7. vijeka upadi su ga ispraznili, a kasnije je prelazio iz ruku Osmanlija u ruke Venecije. Danas ovdje živi oko dvije hiljade ljudi, pod golim liticama Orjena — a iznad njih su Crkvice, najkišovitije naseljeno mjesto u Evropi. Poslije pljuska, izvor Sopot odmah izvan grada provali iz litice i sruči se pravo u more.
- Hipnos, bog sna — krilati mladić koji spava prekrštenih nogu
- Medaljon, uokviren pojasom crnih kamenčića
- Stilizovano cvijeće u bijeloj, zelenoj, plavoj, crvenoj i crnoj boji, koje se dijagonalno pruža preko poda
- Krugovi, rombovi i trouglovi na bijeloj podlozi
- Rozete s osam latica u krugovima
- kraljica Teuta se sklanja u Rizon
- 229p. n. e.
- rimska vila s mozaicima
- 790m²
- mozaici izlaze na vidjelo
- 1930
- kiše godišnje u Crkvicama, iznad Risna
- ≈ 5.000mm
Kako stići
Iz Tivta, kroz Verige pa na sjever.
Svaki izlet počinje na tivatskom šetalištu. Kurs ide na sjever kroz Verige, pored Perasta i Gospe od Škrpjela, pa skreće u Risanski zaliv — najzavučeniji kutak Boke, od otvorenog mora zaklonjen dvama tjesnacima — i završava se ispred Risna.
- TivatPolazak sa šetališta 0 km
- Tjesnac VerigeŠirok samo 340 m; ime znači „lanci” 5 km
- PerastBarokne palate na vodi 7 km
- Gospa od ŠkrpjelaOstrvo građeno kamen po kamen 7 km
- RisanRimski mozaici i mirni zaliv ≈ 10 km
Map data © OpenStreetMap contributors
Ture koje idu do ovog mjesta
-
5 hprivatno
RezervišiVaša ruta, vaš ritam
Tura po želji
Pet sati u unutrašnjem zalivu: kroz Verige do Risna, sat uz mozaike, pa nazad pored Perasta i ostrva.
-
8 hprivatno
RezervišiVaša ruta, vaš ritam
Tura po želji
Cijeli dan u unutrašnjem zalivu: mozaici Risna u jutarnjoj tišini, Perast i Gospa od Škrpjela u podne, pa Kotor pod zidinama.
Risan nije na stalnim turama — do njega vodi tura po želji, dvadesetak minuta od Tivta. Spojite ga s Perastom i ostrvima.
Na licu mjesta
Staro kamenje, mirna voda.
-
Upoznajte boga sna
Na nekoliko minuta hoda od vode su podovi vile iz 2. vijeka: ćilimi od sitnog kamenja u geometrijskim šarama — i Hipnos, koji spava u svom medaljonu.
-
Pogledajte ka drevnom Rizonu
Iznad grada uzdiže se Gradina, brdo na kom je stajao akropolj ilirskih kraljeva. Ispod nje arheolozi iz Varšave već više od dvadeset godina otkrivaju njihove palate.
-
Okupajte se u mirnoj vodi
Zaklonjen od otvorenog mora dvama tjesnacima, kraj zaliva je ljetnjim jutrima često miran kao staklo — na turi po želji Boris usput spusti sidro da se okupate.
-
Oplovite ostrva
Usput prolazite pored Perasta i Gospe od Škrpjela. Na turi po želji možete se iskrcati i kod crkve na ostrvu.
- Najljepše svjetlo
- Rano ujutru, kad je kraj zaliva najmirniji, a planine se ogledaju u vodi. Popodne sunce ugrije litice Orjena.
- Iskrcavanje
- Risan je stanica na turi po želji: Boris pristaje u gradu i čeka dok obilazite mozaike — samo mu recite koliko vremena želite na kopnu.
- Ulaz
- Za rimske mozaike plaća se mala ulaznica, a rade po muzejskom radnom vremenu — ponedjeljkom i cijelog januara su zatvoreni. Ponesite nekoliko eura u gotovini.
- More i vrijeme
- Dva tjesnaca drže talase otvorenog mora daleko, pa su ljetnja jutra ovdje obično mirna. Bura, hladni zimski vjetar s planina, najjače duva baš u ovom zalivu — Risan je izlet za tople mjesece.
- Ponesite
- Šešir i vodu za šetnju gradom i kupaći kostim za kupanje na povratku.
Istražite dalje
Niz zaliv, ostatak priče.
-
Perast
Barokne palate na vodi
Mali barokni grad kapetanskih palata i zvonika, okrenut svojim dvama ostrvima. Najljepši je s mora — a na turi po Boki se i iskrcavate u njemu.
≈ 7 km od Tivta
-
Gospa od Škrpjela
Ostrvo građeno kamen po kamen
Ostrvo napravljeno ljudskim rukama: vjekovima Peraštani donose kamenje na hrid — i to i danas čine svakog jula. Na turi po Boki možete se iskrcati kod njegove crkve.
≈ 7 km od Tivta
-
Kotor
Stari grad pod zidinama
Srednjovjekovni grad pod zidinama na samom kraju zaliva, dio Kotorskog područja pod zaštitom UNESCO-a, ispod planina koje se dižu pravo iz mora.
≈ 17 km od Tivta
Najstarija priča zaliva udaljena je dvadesetak minuta.
Open daily 09:00 – 23:00